كه ، بر او يك ديه و يك سوم ديه واجب مىشود . « 1 » 4 . قاضى ابن برّاج : اگر كسى را در حرم يا در يكى از ماه‌هاى حرام بكشد ، يك ديهء كامل از او گرفته مىشود و يك سوم ديه براى هتك حرمت حرم و ماه حرام . . . . « 2 » 5 . سلّار بن عبد العزيز : . . . اگر در حرم يا در ماه‌هاى حرام كسى را كشت ، يك ديه و يك سوم ديه ، بر او واجب مىشود . . . . « 3 » 6 . محقق حلّى : اگر در ماه حرام قتل كرد ملزم مىشود يك ديهء كامل و يك سوم ديه ، از هر نوع باشد ، از باب تشديد مجازات بپردازد . « 4 » 7 . شهيد ثانى : تشديد ديه به اضافه كردن يك سوم ديه جهت قتل در ماه‌هاى حرام مورد اتفاق است و ادلّهء زيادى دارد . « 5 » 8 . شيخ محمد حسن نجفى ( به دنبال سخن محقق حلّى : « اگر در ماه حرام قتل كرد يك ديهء كامل و يك سوم ديه ، از هر نوع باشد ، به جهت تشديد مجازات بايد بپردازد . » ) : در اين مسأله اختلافى نيافتم ، بلكه هر دو قسم اجماع بر آن دلالت دارد و آن چه صريحا حكايت از وجود هر دو اجماع مىكند مستفيض يا متواتر است . بلكه در مسالك الافهام گفته است : روايات زيادى بر آن دلالت مىكند و از خلاف نقل شده است كه آن را به اجماع شيعه نسبت داده است . . . . « 6 » آراى ديگر مذاهب 9 . ابن حزم : هر كس در ماه حرام بكشد يا مجروح سازد و در ماه حلال دستگير شود ، ولىّ قصاص ، مخيّر است كه قصاص را تا ماه حرام آينده تأخير بيندازد و يا اگر نخواست ، اين مقدارى از حقّ او بوده كه چشم‌پوشى كرده است و در اين مدت كسى كه بايد قصاص شود و مجنىّ عليه يا ولىّ دم خواستار تأخير آن شده است تا ماه حرام بيايد ، زندانى مىشود ؛ زيرا بايد كيفر جنايتش را ببيند پس صلاح نيست آزاد شود و بدون هيچ اختلافى براى

--> ( 1 ) . كافى فى الفقه ، ص 391 و نك : ص 420 . ( 2 ) . مهذّب البارع ، ج 2 ، ص 516 . ( 3 ) . مراسم ، ص 236 . ( 4 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 246 . ( 5 ) . مسالك الافهام ، ج 15 ، ص 320 . ( 6 ) . جواهر الكلام ، ج 43 ، ص 26 .